سلام،

نمی دونم الان که داری این مطلب رو می خونی چه موقعیه، ولی یادت باشه ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه است. خوب شروع می کنم. درس ادبیات فارسی در کنکور سراسری به جرات تمام، سخت ترین درس عمومی و گاها برای بعضی داوطلبان (معمولا داوطلبان خیلی خوب) حتی از دروس اختصاصی هم سخت تر است. علتش رو کمی جلوتر میگم.

وقتی دفترچه مبارک کنکور (!) رو باز می کنین، با 25 سوال از این درس مواجه می شوید.

چرا ادبیات فارسی در رتبه داوطلبان خیلی تاثیرگذار است؟

واقعیت اینه که این درس رو تا یه جاهایی میشه درصدش رو به راحتی کسب کرد ولی دیگه از یه جایی به بعد، دیگه بالارفتن درصد ادبیات خیلی سخت میشه. طبق آمارها درصدی از داوطلبان که ادبیات را بالای 50 درصد می زنند بسیار بسیار کم است (حدود 2 درصد). درضمن ضریب ادبیات در دروس عمومی از همه بیشتر است. (ضرایب دروس عمومی: ادبیات(4)؛عربی(2)؛دین و زندگی(3)؛زبان انگلیسی(2)) و این یعنی ادبیات در دروس عمومی حرف اول را می زند. دانش آموزان متوسط معمولا ادبیات را حدود 30 درصد می زنند.

ساختار کلی سوالات درس ادبیات چیست؟ (بودجه بندی)

- بخش اول: لغت

تعداد سوالات: 3 سوال (12 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: متوسط

- بخش دوم: املا

تعداد سوالات: 2 سوال (8 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: ضعیف

- بخش سوم: تاریخ ادبیات

تعداد سوالات: 3 سوال (12 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: متوسط

- بخش چهارم:آرایه های ادبی

تعداد سوالات: 3 سوال (12 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: متوسط

- بخش پنجم: زبان فارسی

تعداد سوالات: 5 تا 6 سوال (20 تا 24 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: افتضاح

- بخش ششم: قرابت معنایی:

تعداد سوالت: 8 تا 9 سوال (32 تا 36 درصد درس ادبیات) ؛ وضعیت پاسخگویی: متوسط

بخش های نمره بیار کدام است؟

اگر فرض رو بر این بذاریم که داوطلبی مطالب رو خونده؛ ترتیب نسبی زیر می تونه بخش های نمره بیار رو به راحتی مشخص کنه:

1- تاریخ ادبیات

2- لغت

3- قرابت معنایی

4- آرایه های ادبی

5- املا

6- زبان فارسی

یک: شیوه و روش مطالعه لغت برای کنکور ادبیات؟

یکی از قسمت هایی که صد در صد که نه ولی 90 درصد باید کتاب کمک آموزشی داشته باشین همینه. چرا؟ با ما باشین تا بگم:

خیلی ها شنیدن که میگن اگر همون لغات انتهای کتاب درسی رو بخونی کار تمومه، تست های لغت رو می تونی بزنی، جواب: زرشک. اون آخر کتاب رو خوندن مال سال های دور بود. الان از این خبرا نیست. اگر کسی همچین حرفی بزنی، معلومه که حتی یه نگاه سرسری هم به سوالات کنکور ننداخته(!) واقعیت اینه که شاید با خوندن اون لغات از سه تا تست فقط بتونین به یک یا اگر کنکور آسون باشه دوتا جواب بدین(توجه: اگر آسون باشه که نیس...). پس لغات ستاره دار، بی ستاره، لغات زبان فارسی (بله درست نوشته شده، زبان فارسی) و خلاصه باید کتاب ها رو زیر رو کنید. یادتون باشه لغت هم گاها شمارشی داره ها!

دو: شیوه و روش مطالعه املا برای کنکور ادبیات؟

این هم از اون بخش هایی که دانش آموزان متوسط و ضعیف که اصلا نمی بیننش، بچه های قوی هم باید خیلی جدی روی سوال تمرکز کنن. چون آخه شمارشی سوال میاد. اما به عقیده خیلی از معلمان ادبیات فارسی و خیلی از دانش آموزان برتر این موضوع مهارتی است. خودمونی بخوایم بگیم میشه: اونقدر باید تست بزنی تا دستت بیاد. و واقعا هم همینجوریه، مثلا کسی که تست زیاد زده می دونه که روی واژه فراغ و فراق باید چشم هاشو بیشتر باز کنه و خلاصه می دونه که کجا رو باید بررسی کنه، کدوم کلمات رو باید بررسی کنه و ... . توصیه ما چیه؟ معلومه؛ تست های کنکور های سراسری رو بذارین جلوتون و هی تست بزنین و لغات مهم رو یادداشت کنین تا یک جزوه خوب املایی داشته باشین. با عرض معذرت ولی لطفا جوگیر نشوید؛ آخه خیلی از دوستان جوگیر می شن و میگن خوب اول بریم یه 100 تا تست تالیفی بزنیم بعد کنکور ها رو بیایم سنجشی بزنیم که درصد هم بتونیم بگیریم، این کار واقعا اشتباه، فقط تست کنکور، از آخر (نه از اول) اگر وقت شد و تست های کنکور رو هم خیلی زیاد مرور کرده بودین بعد برین سراغ تالیفی.

سه: شیوه و روش مطالعه تاریخ ادبیات برای کنکور ادبیات؟

اما تاریخ ادبیات، خیلی تابلویه کا باید بخونین دیگه. ولی خوب چیا رو؟ نگاه کنین دو حالت داره یا هدفتون خیلی هدفه! (درصد بالا) یا هدفتون معموله. اگر هدفتون واقعا هدفه؛ قرن ها رو هم باید حفظ کنین، و خلاصه باید همه چیز رو حفظ کنین (تا حالا توی کنکور و سنجش و آزمون های آزمایشی قرن هم داشتیم ها؛ البته خیلی خیلی خیلی کم). لازم به ذکره که تاریخ ادبیات هم گاها شمارشی میاد. خلاصه فکرنکنین خیلی بخش آسونیه.

چهار: شیوه و روش مطالعه آرایه ادبی برای کنکور ادبیات؟

لطفا در خواندن جوگیر نشوید(!) آخه خیلی ها جوگیر میشن میرن کتاب آرایه های ادبی سوم انسانی رو میگیرن، بعد میشینن همشو میخونن که می خوان تست های کنکور رو سه سوته جواب بدن، از آخر بعد از 300 سوت هم جواب نمی دن. علت هم مشخصه شما قرار نیست سر کنکور کنفرانس آرایه ادبی بدین، قراره تست بزنی، اینجا هم باید همین کار رو بکنی، این که نمی دونم مجاز به علاقه محلیه و ... رو یاد بگیری خوب به چه دردت می خوره؟ در کل در حد تعاریف اولیه آرایه ها بلد باش و بعد تا می تونی تست بزن. راستی فقط یادت نره اضافه های تشبیهی و اضافه های استعاری رو خوب کار کنی. یه چیزی هم بگم که اگر داری تازه شروع می کنی خیلی بدرت بخوره، طبق گفته خیلی از اساتید ادبیات (مثل استاد دکتر علی احمدنیا، که در شبکه هفت هم درس دادن) سعی کنین آرایه های مثل ایهام رو روی یک برگه ای بنویسین. که مثلا این کلمه ها ایهام دارن و این هم ایهام هاشون. البته شما همین کا رو می تونین برای مجاز و ... هم انجام بدین. ولی باز جوگیر نشین شروع کنین اضافه های تشبیهی و ... رو هم بنویسین ها(!). البته در همین وبلاگ اون لیست ایهام ها رو خواهیم گذاشت.

پنج: شیوه و روش مطالعه زبان فارسی در کنکور ادبیات؟

اما زبان فارسی (لطفا غش نکنید ! ). بدون تعارف من بودم اون شمارشی واج و تکواژ رو می ذاشتم کنار یا حداقل خیلی کم روش کار میکردم، می دونین چرا؟ چون خیلی خیلی خیلی سخته، و در ضمن فرض کنید اون همه بخونید بعد مثل کنکور 92 ریاضی اصلا همچین سوالی مطرح نشه، خیلی جالبه مگه نه (چه قدر اونجا می سوزین ها ! ) ولی بقیه مباحث رو واثعا فقط با تست خیلی خیلی زیاد میشه یاد گرفت. توصیه می کنم برای زبان فارسی هم یه جزوه برای خودتون درست کنین که مثلا کلمات استثنا و ... رو توی اون بنویسین.

شش: شیوه و روش مطالعه قرابت معنایی در کنکور ادبیات؟

نمیشه گفت هیچی نخونین و همین جوری سرتون رو بندازین پایین و تست بزنین، چون به هرحال یک ذهنیتی از درس باید داشته باشین. ولی واقعا تست زیاده که خیلی کمک می کنه، این مبحث برای خیلی ها مثل آب خوردنه، برای خیلی ها هم کاملا گنگ و نا مفهوم. خلاصه اینکه تجربه ثابت کرده که خیلی از سوالات کنکور در درس ادبیات و در مبحث قرابت معنایی تکرار میشه (حتی توی کنکور 93 هم همنجوری بود). خیلی خوبه دیگه. انگار سوالا رو از قبل دیدین، پس تست های کنکور رو خوب روشون تمرکز کنید.

(موفق باشید) - سجاد رحمانی